Doğru kanalı bilmek kadar, kime hangi bilgiyi ve hangi sırayla aktaracağınızı bilmek de önemlidir. Bu rehber hazırlık içindir; ihbar almaz, telsiz yayını yapmaz ve yardım ulaşmasını garanti etmez.
Gerçek acil durumda önce güvenlik ve 112
Önce kendinizi yakın tehlikeden koruyun. Türkiye’de acil yardımın birincil yolu 112’dir. Telsiz kanalları 112’nin yerine geçmez; AFAD’ın, 112’nin veya kurtarma ekiplerinin bu listedeki frekansları sürekli dinlediğini varsaymayın.
Amatör bantta yayın için geçerli belge, çağrı işareti, sınıfınıza uygun bant/güç ve cihaz şartları gerekir. “Afet var, her cihazla her frekansta yayın serbest” kabulü yapmayın. Yetkili makamların ve görevli haberleşme ağının talimatları önceliklidir.
1. İlk iletişim adımları
Güvenliği sağlayın: sarsıntıda korunma hareketini bırakıp telefon/telsiz aramayın. Hasarlı binaya girmeyin; gaz, elektrik, yangın ve artçı tehlikesini değerlendirin. Haberleşmek için çatıya, direğe veya enkaza çıkmayın.
112’ye kısa ve açık bilgi verin: il/ilçe, açık adres veya doğrulanmış konum, olayın türü, yardıma ihtiyaç duyan kişi sayısı ve devam eden tehlike. Bilmediğiniz durumu kesinmiş gibi söylemeyin; görevlinin sorularını yanıtlayın.
Konuşamayacak durumdaysanız 112’ye SMS seçeneğini kullanın. Resmî rehber aramayı SMS’ten daha güvenilir ve hızlı bulur. İlk SMS’e konum/açık adres ve olay ayrıntısını ekleyin. SMS ücretsizdir; SIM kart olmadan gönderilemez. SMS de şebeke gerektirir ve teslim garantisi yoktur.
Aileye durum mesajını kısa tutun. Tek bir bölge dışı irtibat kişisiyle haberleşin; yalnızca durum öğrenmek için 112’yi aramayın. Gereksiz arama ve doğrulanmamış paylaşımla hatları meşgul etmeyin.
Telefonla erişemiyorsanız önceden hazırlanmış, hukuka uygun telsiz planını kullanın. Önce dinleyin; sürmekte olan afet trafiğini kesmeyin. Gerçek ve daha acil bir çağrı için kendinizi kısa biçimde tanıtın, ağ kontrolünün yönlendirmesini izleyin.
Mesajın alındığını ve kime iletildiğini teyit edin. “Bir amatöre aktarıldı”, “112 aldı” ve “ekip görevlendirildi” farklı durumlardır; teyitsiz yardım sözü vermeyin.
Tek bir evrensel “Türkiye acil yardım telsiz kanalı” yoktur. Aşağıdaki bilgiler tahsis veya yayın izni değil, kaynakta yayımlanmış amatör haberleşme kullanım bilgileridir. Yerel afet ağı başka bir çalışma frekansı belirleyebilir. Yola çıkmadan ve programlamadan önce yerel dernek/ağ sorumlusuyla doğrulayın.
IARU’nun Türkiye için yayımladığı kullanım bilgileri
Kaynak: IARU Bölge 1 acil haberleşme listesinde “Turkiye” ile ilişkilendirilen aşağıdaki HF ve FM kayıtları. Türkiye’ye ait başka bant kayıtları da vardır; burada tüm bantlar veya tüm mevzuat kapsamı listelenmez. Bunlar AFAD’ın tahsisli operasyon frekansları veya sürekli nöbet garantisi değildir.
Türkiye kullanım listesi — tüm değerler MHz
Frekans
Bant / kullanım
Önemli sınır
3.777
80 m · HF
Uygun lisans, istasyon ve yayılım gerekir.
7.092
40 m · HF
Uygun lisans, istasyon ve yayılım gerekir.
14.270
20 m · HF
Uygun lisans, istasyon ve yayılım gerekir.
21.270
15 m · HF
Uygun lisans, istasyon ve yayılım gerekir.
28.540
10 m · HF
Uygun lisans, istasyon ve yayılım gerekir.
145.300
2 m · FM
Yerel amatör kullanım; röle ofseti varsayılmaz.
433.550
70 cm · FM
Yerel amatör kullanım; röle ofseti varsayılmaz.
HF satırlarında mod otomatik atanmaz; band planı, izinler ve görevli ağın mod talimatı doğrulanır. HF iletişim gün/saat, anten, iyonosfer ve parazit koşullarına bağlıdır; bir el telsizi bu HF bantlarında çalışmayabilir. VHF/UHF’de bina ve arazi menzili ciddi biçimde sınırlayabilir.
IARU Bölge 1 HF acil haberleşme faaliyet merkezleri
Bölge 1 faaliyet merkezleri — Türkiye listesiyle karıştırmayın
Frekans
Bant
Tanım
3.760 MHz
80 m
HF faaliyet merkezi (CoA)
7.110 MHz
40 m
HF faaliyet merkezi (CoA)
14.300 MHz
20 m
HF faaliyet merkezi (CoA)
18.160 MHz
17 m
HF faaliyet merkezi (CoA)
21.360 MHz
15 m
HF faaliyet merkezi (CoA)
IARU bunları sabit ve mutlak acil kanallar değil, faaliyet merkezleri olarak tanımlar; ilgili trafik merkezin yaklaşık ±20 kHz çevresinde bulunabilir. Bu açıklama, bu aralığın tamamında yayın izni vermez. Mevcut trafiği dinleyin, izinli bant/mod sınırlarını aşmayın ve tatbikat/sohbetle acil trafiğe girişim yapmayın.
Genel çağrı, röle ve PMR446 aynı şey değildir
145.500 MHz ve 433.500 MHz genel FM çağrı frekanslarıdır; Türkiye’ye özel resmî afet nöbet kanalı olarak sunulamaz. IARU, VHF/UHF’de ortak bir acil frekans bulunmadığını açıkça belirtir. Yerel koordinasyon planını esas alın.
Röle için doğru çıkış/dinleme, giriş/gönderme, ofset, ton ve varsa DMR CC/TS bilgisi gerekir. Röle veya internet bağlantısı kesilebilir; önceden belirlenmiş simplex yedek planınız olsun. Rehberdeki “aktif” bilgisi canlı saha doğrulaması değildir.
PMR446, amatör telsiz bandı değildir. Mevzuata uygun, bu hizmet için üretilmiş cihazla önceden kararlaştırılan ortak kanalı kullanın. “PMR kanal 3/8 herkesçe dinlenen resmî yardım kanalıdır” gibi varsayımlar yapmayın; farklı cihazların kanal ve alt ton eşlemesini kılavuzdan karşılaştırın.
Amatör el telsizine bir PMR frekansı yazmak, cihazı otomatik olarak mevzuata uygun PMR446 cihazı yapmaz. Amatör belge sahibi olmak da polis, AFAD, havacılık veya deniz hizmetlerinde serbest yayın yetkisi vermez. Bu hizmetlerin kendi cihaz, yetki ve usulleri vardır.
Bu şablon gerçek ve gerekli bir yardım mesajının düzeni içindir; “denemek” için acil çağrı yapmayın. Tatbikatlar önceden koordine edilir ve tatbikat olduğu açıkça belirtilir. Amatör çağrı işaretinizi, PMR grubunda ise önceden belirlediğiniz birim adını kullanın; kamu görevlisi gibi davranmayın.
“ACİL DURUM. Ben [çağrı işareti / birim]. Konumum [il, ilçe, açık adres veya doğrulanmış koordinat]. [Olay] nedeniyle [kişi sayısı] için [ihtiyaç] var. Devam eden tehlike [bilinen tehlike / bilinmiyor]. Bu bilgi [doğrudan gözlem / kaynağı ve saati belirtilen aktarım]. Yanıt bekliyorum.”
Önce dinleyin. Bas-konuş düğmesine bastıktan sonra konuşmaya başlayın; bitince düğmeyi bırakın ve yanıt için ara verin. Sürekli basılı tutarak kanalı kilitlemeyin.
Konumu yavaşça verin ve tekrar ettirin. Koordinat kullanıyorsanız enlem/boylam sırasını, derece biçimini ve mümkünse WGS84 bilgisini belirtin; locator, sokak adresinin yerine tek başına yeterli olmayabilir. Yanlış kesinlik üretmeyin.
Mesajı alan istasyon konum, kişi sayısı ve ihtiyacı geri okusun; hatayı hemen düzeltin. Saat, kaynak, alan istasyon ve teslim durumunu not edin. Aktarılan bilgiyi kendi gözleminiz gibi sunmayın.
Net/ağ kontrolü varsa frekans ve konuşma sırasını o yönetir. Uzun sohbet, gereksiz test ve tekrarlı çağrı yerine kısa, anlaşılır cümleler kullanın. Gereksiz kodlarla anlaşılmayı zorlaştırmayın.
Telsiz trafiği başkalarınca duyulabilir. Kimlik numarası, hasta ayrıntıları ve özel aile bilgilerini gereksiz yere yayınlamayın; yardım için zorunlu bilgiyi uygun kanaldan yetkiliye aktarın. CTCSS/DCS şifreleme veya gizlilik sağlamaz.
4. Afet öncesi aile ve ekip haberleşme planı
Birincil ve yedek yollar
Birincil: telefon ve kısa durum mesajı. Yedek: uygun PMR grubu veya lisanslı amatör ağ. Hangi koşulda hangisine geçileceğini önceden yazın.
Bölge dışı irtibat kişisi, iki buluşma noktası ve aileden haber alınamazsa izlenecek adımları belirleyin; resmî tahliye talimatı planınızdan önceliklidir.
Ortak kanal, yedek kanal ve kontrol saatlerini taraflar önceden kararlaştırsın. Evrensel bir “3-3-3” dinleme kuralı veya herkesin bildiği nöbet saati varmış gibi davranmayın.
Cihaz ve enerji hazırlığı
İzinli frekansları ve yerel röleyi afet olmadan doğrulayın. Aile cihazlarını aynı mod/kanal/tonla karşılıklı, normal haberleşme usulüyle test edin.
Yedek akü, uyumlu şarj kablosu, powerbank, kulaklık ve kâğıt kanal listesini hazırlayın. Pil uçlarını kısa devreden ve cihazları nem/ısıdan koruyun; hasarlı veya şişmiş pili kullanmayın.
İnternetsiz harita ve kâğıt adres/irtibat listesi hazırlayın. Bu rehberi tarayıcının yazdırma menüsünden PDF olarak önceden kaydedin; site PWA veya garantili çevrimdışı uygulama değildir.
Güvenli konumdaysanız cihazı dik ve kılavuzuna uygun tutun. Metal yüzey, bodrum veya kalın duvar sinyali zayıflatabilir. Yalnızca güvenliyse daha açık bir konuma geçin; menzil için tahliye rotasını bırakmayın veya tehlikeli yere tırmanmayın.
Ses gelmiyorsa ses seviyesi, pil, kanal, mod ve alıcı ton susturmasını kontrol edin. Monitör işlevi duyulmayan trafiği fark ettirebilir; röleyi açmak için gerekli verici tonunu rastgele değiştirmeyin. Bir cihazdaki “alt kanal 5” başka cihazda aynı tonu ifade etmeyebilir.
Röle yanıt vermiyorsa sürekli tetiklemeyin. Kaynak listesindeki ofset/ton/mod bilgisini ve yerel sorumluyu kontrol edin; önceden kararlaştırılan simplex yedeğine geçişi ekibinizle koordine edin. Rastgele frekans veya kamu hizmeti kanalında yayın aramayın.
Güç tasarrufunu planlayın: ekran/parlaklık, gereksiz tarama ve uzun konuşmayı azaltın; cihazın güç tasarrufu ayarının çağrıyı kaçırmaya etkisini önceden test edin. Belirlenen nöbet veya acil bekleme görevini enerji tasarrufu gerekçesiyle habersiz bırakmayın.
Sosyal medyadaki eski “acil frekans” görsellerine güvenmeyin. Tarih, bölge, kaynak, mod ve lisans şartını kontrol edin. Bir rölenin bulunduğu yer veya bir afet bölgesine erişim, ziyaret/çalışma izni değildir.
Enkaz altında kalırsanız gereksiz hareketle tehlikeyi artırmayın. Ulaşabiliyorsanız kısa konum mesajı gönderin; AFAD’ın deprem rehberindeki işaret verme ve korunma önerilerini izleyin. Telsiz, telefon veya düdüğün mutlaka duyulacağını varsaymayın.
Son kaynak kontrolü: 21.10.2026. IARU frekans sayfasının görünen güncelleme tarihi: 19.09.2026. Bu tarihler sahada dinleme veya faal istasyon doğrulaması değildir. Frekanslar, yerel görev planı ve mevzuat değişebilir; bu rehber tüm ülke/bant/afet senaryolarını kapsamaz.
BTK’nın güncel kuralları yayın yetkisi için; IARU listesi ise amatör kullanım/koordinasyon bilgisi için başvurudur. Bu iki işlev aynı değildir. Bu bağımsız site AFAD, 112, BTK veya IARU adına çalışmaz. Sayfadaki metinler kaynakların özgün özetleri ve ek hazırlık önerileridir.